Sjálfbærni er samtal

Það er áhugavert að skoða hvernig hughrif sumra orða breytast með tímanum og jafnvel getur sjálf merking þeirra breyst. Fyrir fáum árum var „sjálfbærni“ orð sem margir tengdu helst við skýrsluskrif og íþyngjandi kvaðir í atvinnulífinu. Í dag er sjálfbærni orðin hluti af daglegum veruleika fyrirtækja og stofnana. Sjálfbærni er orðin órjúfanlegur hluti af ábyrgu viðskiptamódeli og innan skamms verðum við vonandi komin á þann stað að við hættum að greina hana sem sérstakt viðfangsefni, hún verður bara hluti af því hvernig við vinnum og hver við erum. Þessu hefur opið samtal um gildi sjálfbærni skilað.

Sem betur fer.

Í dag vitum við að sjálfbærni snýst ekki aðeins um losunarheimildir, flokkun á sorpi eða stjórnarhætti – þó það skipti allt máli. Hún snýst um það hvernig við vinnum saman, hvernig við tökum ákvarðanir, útdeilum gæðum, hlustum hvert á annað, þroskumst og þróumst í gegnum stöðugt samtal.

Harpa, listaverkið sjálft, er raunar tilvalinn staður til að minna okkur á þetta. Í gegnum glerhjúpinn sem brýtur margbreytilega birtuna og skapar í sífellu ný listaverk innan hjúps hússins á Harpa í stöðugu samspili – og samtali við umhverfi sitt.

Og samtal er einmitt lykilatriði.

Í opinberri umræðu birtist samtal oftar en ekki með þeim hætti að tveir eða fleiri einstaklingar koma saman og tala. Fólk sem er á sama stað og talar en á samt sem áður ekki í neinu samtali.

Raunverulegt samtal á sér ekki stað fyrr en við erum tilbúin að mæta opin til leiks, setja okkur í spor annarra og hlusta. Hlusta til að skilja frekar en að hlusta til að svara án nokkurs endurmats eða rýni. Fólk talar tímunum saman á hvert annað frekar en við hvert annað og sjálf gerumst við án nokkurs vafa sek um slíkt hið sama.

Að eiga í raunverulegu samtali getur verið krefjandi – en það er skjótasta leið okkar til aukins þroska og víðsýni, og þannig verða nýjar hugmyndir til.

Og samtalið er ekki bundið við það að tvær manneskjur séu aðilar að því. Harpa á í samtali við gesti sína alla daga vegna þeirra hughrifa sem húsið kallar fram og vegna þeirra áhrifa sem viðburðir geta haft. Þar gefst gestum Hörpu tækifæri til að víkka sjóndeildarhringinn, endurmeta eigin viðhorf og dýpka skilning. Samtalið ættum við alltaf að nálgast tilbúin til virkrar hlustunar og opin fyrir tækifærum til þróunar og þroska.

Verðmæti lista og menningar birtast ekki síst í tækifærinu til að koma saman og upplifa saman. Í því felst galdur sem er verðmætur í dag í heimi sem annars er tvístraður. Í þeim heimi ræður einstaklingshyggjan ríkjum og hver nýtur einstaklingsmiðaðrar afþreyingar sem algóríthminn hefur valið í hvern einstakan skjá. Menningin getur á hinn bóginn sameinað sundrað samfélag og gefið okkur dýrmæt tækifæri til samtals.

Sjálfbærni byggir á svipuðum grunni. Hún krefst þess að við horfum lengra, að við tökum tillit til ólíkra sjónarmiða og hagsmuna. Að við nálgumst ákvarðanatökuna ekki út frá þröngum sérhagsmunum eða einsleitum hópum samfélagsins. Að við skilum af okkur með ábyrgum hætti þeim verðmætum sem við fáum að taka þátt í að móta og njóta.

Líkt og samtalið hvílir sjálfbærnin á því að við nálgumst verkefnið opin, tilbúin til að læra og að við skiljum tækifærin sem í ferlinu felast. Á þessu byggist starfið í Hörpu.

Starfsemin í Hörpu á síðasta ári var kraftmikil og blómleg. Fjölbreytileiki viðburða var mikill, fjöldi gesta heimsótti húsið og ímynd Hörpu mælist sterk. Reksturinn er stöðugur og stuðningur eigenda sýnir enn á ný skilning þeirra á mikilvægi Hörpu, hagrænum áhrifum starfseminnar svo ekki sé minnst á hin samfélags- og menningarlegu verðmæti sem skapast í tengslum við starfsemi í húsinu.

Harpa er ekki aðeins staður fyrir viðburði, heldur staður fyrir samtal og tengingar. Staður þar sem ólíkir þættir eiga í samspili, hafa áhrif og vinna saman. Þannig náum við árangri og framförum sem við höfum ekki náð áður. Það á jafnt við um menningu, fyrirtæki og sjálfbæra framtíð. Harpa er hús á heimsmælikvarða á sama tíma og hún er okkar heimavöllur, Harpa er hús tækifæra og hús sem lætur drauma rætast. 

Ingibjörg Ösp Stefánsdóttir
stjórnarformaður Hörpu

Varamenn

Varamenn í stjórn Hörpu eru Arnfríður Sólrún Valdimarsdóttir og Jóhanna Margrét Gísladóttir.

Eigendastefna

Harpa starfar í samræmi við sértæka eigendastefnu sem tók gildi árið 2012. Að auki gilda almennar eigendastefnur íslenska ríkisins og Reykjavíkurborgar frá árinu 2022 en þeim er ætlað að tryggja gegnsæja, faglega og skilvirka stjórnun félagsins. Í þeim eru m.a. ákvæði um stjórnarhætti og stjórnsýslu, ábyrgðarskil, samskipti og upplýsingagjöf til eigenda. Eigendanefnd Hörpu er skipuð sex fulltrúum, þremur frá hvorum eiganda og er meginhlutverk hennar að samræma sjónarmið eigenda í málefnum félagsins.

Nánar um eigendastefnu Hörpu

Stjórnarhættir

Stjórn Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúss leitast við að viðhalda góðum stjórnarháttum og fylgir eftir „Leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja“ sem Viðskiptaráð Íslands, Nasdaq Iceland og Samtök atvinnulífsins gáfu út árið 2021. Stjórn Hörpu hefur sett sér starfsreglur þar sem valdsvið hennar er skilgreint og verksvið gagnvart forstjóra. Í starfsreglum stjórnar er meðal annars að finna reglur um fundarsköp, reglur um þagnarskyldu, upplýsingagjöf forstjóra gagnvart stjórn og fleira. Reglurnar eru aðgengilegar á heimasíðu félagsins ásamt siðareglum stjórnar og starfsfólks. Stjórn hefur jafnframt sett starfskjarastefnu sem birt er á heimasíðu félagsins. Stjórn samstæðunnar ákveður starfskjör forstjóra. Fundir stjórnar á árinu voru 11 talsins.

Dótturfélög Hörpu

Greiðslumiðlunin Hringur ehf.

Meginstarfsemi og tilgangur félagsins

Greiðslumiðlunin Hringur ehf. er hluti af samstæðu Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúss ohf. (Harpa) og hefur þann tilgang að gefa út skuldabréfaflokk vegna byggingar tónlistar- og ráðstefnuhússins Hörpu við Austurhöfn í Reykjavík og annast mánaðarlegar afborganir af útgefnum skuldabréfum í samræmi við ákvæði samnings um rekstur og starfsemi Hörpu.

Framlag íslenska ríkisins og Reykjavíkurborgar vegna byggingar og fjármögnunar Hörpu gengur til greiðslu á lántöku og er veðsett á móti skuldum félagsins. Framlagið byggir á samningi um rekstur og starfsemi Hörpu þar sem íslenska ríkið og Reykjavíkurborg skuldbinda sig til að greiða mánaðarlega framlag í 35 ár til Hörpu. Upphafsgreiðsla var í mars 2011 og greiðslu lýkur árið 2046.

Rekstrarfélagið Stæði slhf.

Meginstarfsemi og tilgangur félagsins

Tilgangur félagsins er að annast rekstur bílastæðahúss Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúss við Austurhöfnina í Reykjavík. Félagið er samlagshlutafélag og ósjálfstæður skattaðili. Skattskyldur hagnaður er skattlagður hjá félagsaðilum á grundvelli hlutafjáreignar. Móðurfélag félagsins er Harpa tónlistar- og ráðstefnuhús ohf. (Harpa). Breytingar urðu á eignaraðild félagsins í byrjun desember 2024 þegar Reykjavík Developement ehf. eignaðist 22,94% hlut Reykjavíkurborgar, en Harpa tónlistar- og ráðstefnuhús ohf er áfram eigandi 77,06%.

Rekstrarfélagið Hörpustrengir ehf.

Meginstarfsemi og tilgangur félagsins

Rekstrarfélagið Hörpustrengir ehf. stendur fyrir menningarviðburðum í Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúsi. Starfsemi félagsins á því sviði lýtur að tónlistar- og menningarviðburðum sem hvorki teljast í samkeppni við aðra afþreyingarmarkaði né fasta notendur Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúss ohf.